Oznaczenia geograficzne dla produktów rzemieślniczych i przemysłowych

Od 1 grudnia 2025 r. możliwe jest składanie wniosków o rejestrację oznaczeń geograficznych identyfikujących produkty rzemieślnicze i przemysłowe o danej jakości, renomie lub innych cechach charakterystycznych związanych z ich pochodzeniem geograficznym.

Dotychczas unijna ochrona oznaczeń geograficznych dotyczyła produktów rolnych, win i napojów spirytusowych. Nowy system oznaczeń geograficznych wprowadzono na podstawie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2411 z dnia 18 października 2023 r.

Produkty rzemieślnicze definiuje się jako wyroby produkowane całkowicie ręcznie albo przy użyciu narzędzi ręcznych lub cyfrowych lub środków mechanicznych, jeżeli wkład pracy ręcznej jest ważnym elementem produktu końcowego.

Natomiast produktami przemysłowymi są towary produkowane w sposób znormalizowany, w tym w ramach produkcji seryjnej i przy użyciu maszyn.

Nazwa produktu może zostać zakwalifikowana jako oznaczenie geograficzne, jeśli spełnia następujące warunki:

– produkt pochodzi z określonego miejsca, regionu lub państwa

– dana jakość, renoma lub inna cecha charakterystyczna produktu jest w głównej mierze wynikiem jego pochodzenia geograficznego

– co najmniej jeden etap produkcji produktu odbywa się na wyznaczonym obszarze geograficznym.

Oznaczenia geograficzne są chronione przed ich nieuprawnionym używaniem, które mogłoby mieć wpływ na ich renomę, a także przed wszelkimi innymi działaniami wprowadzającymi w błąd konsumentów co do prawdziwego pochodzenia produktu.

Rejestracja oznaczeń geograficznych jest dwuetapowa. W Polsce wnioski składane są do Urzędu Patentowego RP, który po przeprowadzeniu formalnej kontroli i zakończeniu krajowej procedury sprzeciwu przekazuje wniosek do Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO).

W EUIPO utworzono w tym celu specjalny Wydział Oznaczeń Geograficznych ds. produktów rzemieślniczych i przemysłowych, a także rejestr, w którym publikowane będą nazwy produktów zgłoszonych do rejestracji oraz już objętych ochroną.

Jako przykłady dotychczas zgłoszonych na szczeblu unijnym produktów rzemieślniczych i przemysłowych wskazać można porcelaną z francuskiego Limoges, granit z Bretanii, koronka z Calais, kilimy z Aubusson. Wśród polskich kandydatów do ochrony wymienia się między innymi ceramikę bolesławiecką, koronkę koniakowską, bursztyn gdański czy szkło z Krosna.