Implementacja dyrektywy unijnej o private enforcement do prawa polskiego

W dniu 27 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji (Dz.U. 2017 poz. 1132, dalej „Ustawa”). Ustawa stanowi transpozycję dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE z dnia 26  listopada 2014 r. w sprawie niektórych przepisów regulujących dochodzenie roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji państw członkowskich i Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 349 z 5 grudnia 2014 r., str. 1) do polskiego porządku prawnego.

Ustawa umożliwia dochodzenie na drodze prywatnoprawnej naprawienia szkody spowodowanej naruszeniem prawa konkurencji (prawa publicznego). Nowe regulacje nie tylko zapewniają lepszą ochronę jednostce, ale umożliwiają też do skuteczniejsze zwalczanie praktyk ograniczających konkurencję na rynku (tzw. private enforcement).

Pojęcie naruszenia prawa konkurencji zostało zdefiniowane w Ustawie jako naruszenie zakazów określonych w art. 101 lub art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub zakazów określonych w art. 6 lub art. 9 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 29, 1089 i 1132).

Zgodnie z Ustawą, sprawca obowiązany jest do naprawienia „komukolwiek” szkody wyrządzonej naruszeniem prawa konkurencji. Powyższe oznacza, że podmiotami uprawnionymi do dochodzenia odszkodowań na gruncie Ustawy będą zarówno osoby bezpośrednio, jak i pośrednio poszkodowane danym naruszeniem.

Ustawodawca zdecydował się oprzeć odpowiedzialność sprawcy naruszenia prawa konkurencji o zasadę winy. Do Ustawy wprowadzone zostały rozwiązania ułatwiające dochodzenie roszczeń odszkodowawczych. Zgodnie z nowymi regulacjami, w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa konkurencji domniemuje się zarówno istnienie winy po stronie sprawcy, jak i wystąpienie szkody po stronie poszkodowanego. Powyższe domniemania mogą zostać obalone przez sprawcę.

Ustawa wprowadza dotychczas nieznany w polskiej procedurze cywilnej wniosek o wyjawienie środka dowodowego. Stosownie do ustawy, sąd, na pisemny wniosek powoda, który uprawdopodobnił swoje roszczenie i zobowiązał się, że uzyskany w ten sposób dowód będzie wykorzystany jedynie na potrzeby toczącego się postępowania, może nakazać pozwanemu, osobie trzeciej lub organowi ochrony konkurencji wyjawić środek dowodowy służący stwierdzeniu faktu istotnego dla rozstrzygnięcia. W ustawie przewidziana została również możliwość złożenia podobnego wniosku przez pozwanego. Prawomocne postanowienie nakazujące wyjawienie środka dowodowego stanowi tytuł egzekucyjny przeciwko obowiązanemu do wyjawienia środka dowodowego.

Sprawy o naprawienie szkody wyrządzonej naruszeniem prawa konkurencji należą do właściwości sądów okręgowych bez względu na wartość przedmiotu sporu. Co do zasady przepisy Ustawy stosuje się do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej naruszeniem prawa konkurencji, które nastąpiło po jej wejściu w życie. W zakresie nieuregulowanym w Ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, z późn. zm).

Dodaj komentarz